Een paar maanden geleden was er in de kerk op Sabbat een predikant die dit onderwerp had gekozen. Hij liet alle "post-moderne sterspelers en hun gepubliceerde werken de revue passeren". Overigens zonder rechtstreekse kritiek…maar niet zonder alle werken dus met titel en toch met enige "ohhhh's en ahhhhhh's" te laten passeren.

Na de dienst vroeg ik hem: "hoe kan het zijn dat u op Sabbat een preek geeft over "de rijke cultuur van de post-moderne mens", terwijl de Sabbat gaat over Gods schepping van alles wat is en dat wij Hem daarvoor dankbaar zijn en Hem daarvoor dank brengen op Sabbat ?". " En als u perse wilt spreken over de post-moderne mens, waarom geeft u ons Christenen dan geen Bijbelse houvast hoe wij moeten omgaan met de gevaren die voortvloeien uit "die zo rijke post-moderne cultuur" ?

Met deze woorden begon de preek die Sabbat. De predikant vertelde over de zeer afwijzende houding van de Rooms-Katholieke kerk tegen voortschrijdende wetenschappelijke inzichten over bijvoorbeeld hoe ons zonnestelsel eruit zou zien. De kerk dacht dat de Aarde plat was en tevens het middelpunt van Gods Schepping, maar de wetenschappers dachten dat de Aarde rond was en dat de Zon het middelpunt van ons zonnestelsel was. De Rooms-Katholieken verketterden en vervolgden iedereen die niet hun visies aanhingen, dus dat veroorzaakte dus een wig tussen gelovigen en wetenschappers: de post-moderne mens werd geboren…

En dus bleven de wetenschappers vaak buiten de kerk staan. De vrijheid in denken maar zeker ook in sociale zin was voor velen van hen onontbeerlijk om "hoogstaand wetenschappelijk werk te kunnen leveren". En veel wetenschappers vinden het nog steeds fijn om zich niet te hoeven houden aan normen en waarden, want dan kan je onderzoek snel en ongeremd doorgaan.

Voor velen van hen is God dood, zoals Nietzsche al had gepropegandeerd. En nu zal de mens het zelf wel even doen…

Wij zijn de mensen die hun gedachtengoed en daaruitvolgende erfenis tot ons mogen nemen, zoals:

• De atoomwapens en atoomenergie
• Het economisch denken en de consumptiemaatschappij
• Psychologie, sociologie en designer drugs

De wetenschap bracht ons kernenergie als oplossing, maar bracht ons ook de atoombom. Het is nu deze bom en de dreiging van deze bom die ons al decennia bezighoudt. En nu komt ook het probleem van terrorisme er nog eens bij. Natuurlijk niet te vergeten, dat er nog steeds geen oplossing is voor het kernafval…

Economisch denken (produktie, schaalgrootte, efficiency, markt/aanbod en prijs etc etc) heeft ons grote welvaart gebracht, maar diezelfde "economy of scales" kent geen einde en vreet steeds meer van ons welzijn weg. Maar ook ons sociale-zijn staat hierdoor onder druk. Tweeverdieners-gezinnen…en hoe gaat het met de opvoeding van de kinderen ? Hoe gaat het emotioneel met de opvoeding van de volwassenen van morgen ? Hoe belangrijk is een groot eigen- huis als je praat over liefde, geborgenheid en toekomst ? Is status, geld en werk de enige norm en de enige moraal ?

Als je niet de antwoorden weet op deze vragen, maar de ellendigheid van binnen als een schijnbaar antwoord voelt, dan kan je gelukkig nog naar een psycholoog of psychiater. Je krijgt een anti-depressiva of ander "chemisch geluk" voorgeschreven en je kan weer verder in je post-moderne droom ! Een eenzame droom gewaarborgd door "post-modern zelfbeschikkingsrecht" en privacy…

Gelukkig zijn er sociale wetenschappers die kunnen vertellen hoe dat alles wel z'n weg kan vinden en hoe tijdelijk de "bijverschijnselen zijn". Het went allemaal wel…

Nietzsche's natte droom veroorzaakte volgens mij aan het einde van zijn leven totale waanzin… Zou dat nou "de rijkheid van de post-moderne mens zijn ?".

Ik denk, dat zonder God leven niet zo prettig is, maar zeker geen prettig einde in het vooruitzicht heeft…zeker als je Nietzsche's einde er even bij in gedachten houdt…

Telkens weer verzinnen wij mensen van die prachtige wetenschappelijke zaken die in het kader van de vooruitgang(lees: "verbetering op") worden voortgestuwd in ons dagelijks leven. Maar worden wij er beter van ? Is het nu zo, dat ons leven ervan verbeterd ? Gaan we er op vooruit ?

Met het verbeteren van veel zaken, nemen we weer van andere zaken, zodat die andere zaken weer verbeterd moeten worden. We verbeteren het wegennet, maar nemen natuur. We lossen woningproblemen op, maar nemen natuur en hebben weer een verbeterd wegennet nodig. We werken harder, maar hebben daarom minder rust. En daarom worden we ziek. Meer zieken betekent meer gezondheidszorg. Een hoger peil van geneeskunde, maar steeds meer kosten. En dat moet betaald worden, dus moeten we meer belasting betalen en dus meer of harder werken…

Nieuwe oplossingen, nieuwe problemen, nieuwe keuzes, nieuwe oplossingen…etc.

Alle Christenen weten van de erfzonde. Christenen weten dat God ons ons zelfbeschikkingsrecht heeft gegeven, maar dat mensen niet in staat zijn om als een God te zijn. De post-moderne mens bewijst dit keer-op-keer weer.

Christenen, hoe modern ook, moeten beseffen door Gods Woord, dat alleen God almachtig en alwetend is. Maar ook, dat een mens in grote voorspoed vaak God vergeet en alleen zichzelf nog eer geeft met het gevolg dat de ondergang telkens weer nabij is. Welke Christen wil nou zijn of haar eigen ondergang eer geven ?

Christenen zijn volgers van Jezus Christus en geven God de eer. Daarnaast kunnen we mensen die nog steeds menen dat "post-moderne vooruitgang" de (enige) weg is, misschien iets vertellen over hoe wij op de weg van God zijn. En de rijke zegeningen "zonder kater" of "zonder-kat-in-zak" die Hij ons geeft. Niet uit verdienste, maar omdat Hij ons liefheeft ! Een ouderwetse liefde die ver voorbij het "post-moderne" gaat…