Gratis onze maandelijkse nieuwsbrief per e-mail ontvangen? Klik hier !

Noten & zaden zijn gezond!

Toen ik deze week weer een zakje noten kocht op de markt, hadden ze ineens nieuwe zakjes om ze in te verpakken. Op het zakje staat nu informatie over noten en een link naar www.zuidvruchten.nl .

Ik besloot eens wat meer informatie over noten te lezen om er daarna stukje over te schrijven.

Wat zijn noten?
Noten zijn vruchten/ zaden die meestal aan een notenboom groeien. Het zijn gedroogde vruchten en ze hebben een harde schil, die niet zomaar openspringt. Daarom moet je ze ook kraken om de schil eraf te krijgen. Officieel worden alleen enkelvoudige zaden 'noten' genoemd, maar het gaat niet geheel op. Bijvoorbeeld: Pinda's worden ook noten genoemd, maar groeien onder de grond en hebben vaak twee 'noten' in een dop.

Noten worden wel tot de steenvruchten gerekend, net als bijvoorbeeld, kersen, pruimen, perziken etc. Alleen wordt dan de pit gegeten en niet de vrucht.

Waarom noten ?
Noten zijn om meerdere redenen gezond:

Lees folder
(pdf)
  • Ze bevatten veel meervoudig onverzadigde vetzuren (m.u.v kokosnoten en pijnboompitten) en zijn daarom cholesterolverlagend en goed voor hart en bloedvaten. Een paar keer per week noten eten kan de kans op ernstige hart- en vaatziekten wel met 20-25% verlagen. Noten zijn ook goed voor het vormen van bloedcellen.
  • Verder zijn noten ook goed voor het zenuwstelsel en de hersenen.
  • Ze geven veel energie voor een langere tijd en zijn dus goed te eten als tussendoortje.
  • Ze bevatten veel eiwitten en koolhydraten en zijn een goede vervanger voor vlees.
  • Noten zijn makkelijk te verwerken in de voeding, maar ook lekker gewoon tussendoor.
  • Ze bevatten ook veel mineralen, anti-oxidanten, vitaminen (m.n. B1, B6 en E), foliumzuur, magnesium en selenium, ijzer, fosfor en niet te vergeten calcium.
  • De vetzuurketens van noten zijn korter dan die van zuivel en vlees en daarom meestal beter te verdragen door het lichaam en lichter verteerbaar. Noten zijn beduidend beter voor de stofwisseling dan vlees en zuivel. Ze zijn ook beter voor de lever.
  • Sommige noten staan bekend om hun geneeskrachtige werking.

Let op!: Sommige mensen zijn echter allergisch voor noten en moeten dus oppassen met het eten hiervan. In sommige gevallen kan een ernstige reactie zelfs tot de dood leiden.

Noten en zaden eten
Noten en zaden zijn makkelijk te verwerken en dus ook in meerdere vormen verkrijgbaar. Om als knabbel tussendoor te eten worden noten meestal licht gebrand in olie en vervolgens gezouten. Om in taarten of gebak te verwerken, wonden noten en zaden ook wel geschaafd, gehakt of gepureerd. Om te eten in een salade of in een warme maaltijd, worden noten en zaden meestal 'onbehandeld' gebruikt. Omdat ze dan in het voedsel de smaakt kunnen oppikken.

Gewone kale noten en zaden, zonder zout of olie, zijn wel het gezondste. Je moet ze alleen wel goed bewaren, zodat ze geen infecties kunnen krijgen.

Noten en zaden bewaren
Soms wordt gezegd dat je noten het beste in de koelkast kunt bewaren. Als je ze enkele maanden wilt bewaren is dat wel aan te bevelen, maar als je ze snel opeet, hoef je ze niet per se in de koelkast te bewaren. Als je gepelde noten koopt, bij bijvoorbeeld een notenkraam, zitten ze meestal in een papieren zak, waarin ze best wel een maandje goed blijven. Ook zou je ze in een afgesloten pot kunt doen en in de kast zetten. Als je noten of zaden bij de supermarkt koopt, zitten ze meestal in een hersluitbaar plastic bakje.

Als noten nog in de schil zitten, kun je ze sowieso wel meerdere maanden bewaren. Je moet ze dan wel openkraken voor je ze opeet.

Welke noten zijn er zoal?

Amandelen zijn erg gezonde noten. Het grappige is, dat deze van alle noten eigenlijk de enige soort is die alkalisch is, terwijl andere noten allemaal zuurvormend zijn. Dit alkalische aspect van de noten, maar ze goed verdraagbaar voor de maag.

Amandelen zijn er in twee soorten: gewoon (of zoet) en bitter, maar de bittere soort is in Nederland bijna niet verkrijgbaar. Amandelen worden in gebak gebruikt om spijs van de maken. Maar er wordt ook meel van gemaakt of olie.

Ook kan van amandelen gemakkelijk amandelmelk worden gemaakt, als vervanger voor koemelk.

[Amandelmelk maken: Dit doe je door een handje amandelen met vlies te overgieten met kokend water. Wacht nu een minuutje en koel het water wat af. Je kunt nu gemakkelijk het vliesje verwijderen. Amandelen droogdeppen met keukenpapier en vervolgend malen met mixer met een beetje water erbij. Nu een pan of bak nemen en hierboven een zeef plaatsen met een goed schone theedoek. Notenprut in theedoek gooien en een paar keer water erover heen gieten. De amandelmelk wordt opgevangen in de pan/bak onder de zeef. Je kunt de melk enkele dagen bewaren in een gesloten beker in de koelkast.]

Cashewnoten groeien onder een zogenaamde cashew-appel aan een boom. Zowel de noot als de appel is eetbaar. (Al worden de appels vaker als veevoer gebruikt).

De noten worden bijna altijd geroosterd en gezouten gebruikt in voedsel. Ook van deze noten kun je in principe melk maken. Je moet dan wel ongezouten nemen!

Ook zijn cashewnoten geschikt om room mee te maken.

[Cashew-room maken: Neem zo'n 100 gram noten en mix dit met 350 ml water tot een gladde room. Om iets zoeter te krijgen kun je nog 1 of 2 theelepels ahornsiroop erdoor mengen. Om het iets luchtige te maken kun je er een scheutje zonnebloemolie doormengen]

 Paranoten (ook wel Braziliaanse noten genoemd)

Paranoten behoren tot de familie van paradijsnoten. Ze groeien met zo'n 12-22 noten samen in een grote 'huls', die zo'n 2,5 kilo kan wegen. De bomen zijn vaak wel 50 meter hoog en groeien meestal in het oerwoud. Paranoten worden veel gebruikt in notenmixen.

Walnoten groeien aan een grote boom. Ook in Nederland komen walnotenbomen voor. De schil is nog halfzacht als de noot uit de boom valt. De noot moet dus eerst opdrogen voor deze gekraakt kan worden.

Walnoten worden ook veel in gebak gebruikt. Maar wat dacht je van walnotenpesto voor op brood:

[Walnotenpesto maken: Meng 100 gram walnoten, 1 teentje knoflook, 2 takje basilicum, citroenschilrasp en
1-1½ eetlepel citroensap tot een grove pasta. Voeg al mengend zoveel olijfolie toe dat een smeuïge, maar niet te dunne saus ontstaat. Breng de pesto op smaak met zout en peper].

Hazelnoten zijn noten die je in Nederland best in het wild kunt vinden. Je kunt er een struik van in de tuin zetten. Een hazelaar geeft echter alleen vruchten, wanneer er een mannelijke en een vrouwelijk stuik vlak bij elkaar staan. Zonder deze bestuiving, komen er geen vruchten. Hazelnoten worden ook veel in gebak gebruikt. Of in bijvoorbeeld hazelnootpasta.

[Hazelnootpasta maken: 100 gram hazelnoten mengen met 6 eetlepels water en 50 gram gesmolten boter. Alles mengen en daarna laten opstijven. Je kunt ook andere noten of zaden gebruiken of bijvoorbeeld 100gram rozijnen of anderen gedroogde vruchten toevoegen of een paar schepjes cacao- of carobpoeder].

Pecannoten hebben wel wat weg van walnoten. Ze worden meestal in gebak gebruikt.

Pistachenoten zijn groenige noten. De boom waaraan ze groeien wordt in de Bijbel 'Terebint' genoemd. De noten groeien dan ook voornamelijk in het Midden-Oosten. Pistachenoten zijn het lekkers als de gezouten zijn. Van pistachenoten wordt ook ijs gemaakt.

[Pistache-ijs maken:

100 gram pistachenoten fijnmalen. 2 Rijpe Avocado's met sap van halve citroen en 50 ml perediksap pureren en hieraan de gemalen noten toevoegen. Je kunt het nu in een ijsmachine doen of in de vriezer in een bakje zonder deksel (roer het dan na nog twee keer na 1,5 uur vriezen door) nog eens goed door. Laat het nu nog zo'n 12 uur bevriezen vóór gebruik.]

Van de kokosnoot wordt niet de noot, maar de vullling van de binnenwand, kokos, gegeten. Kokos wordt veel gebruikt in gerechten. Ook wordt er melk van gemaakt (Dat is niet het vocht in de kokosnoot zelf!). Kokos bevat echter veel verzadigd vet en is daarom niet echt gezond om veel van te eten.

Kokos wordt o.a. gebruikt in seroendeng (een kokos-pinda-mengsel)

[Seroendeng maken:

250 gram gemalen kokos - 6 eetlepels gesnipperde ui - 2 tenen knoflook - 4 theelepels djinten (gemalen komijn) - 2 theelepels ketoembar (gemalen korianderzaad) - 2 theelepels laos - 2 theelepels gemalen sereh (citroengras) - 1/2 theelepel kentjoer (een soort gember) - 1 theelepel zout- 6 theelepels suiker - een scheut olie - een handje pinda's

Ui en kleingesneden knoflook fruiten in de olie. Kruiden, zout en
suiker toevoegen en even laten bakken. Dan de kokos erdoor roeren (op laag vuur!) en
heel langzaam bruinig laten worden. Blijf roeren!

Als het mengsel voldoende kleur heeft de seroendeng op keukenpapier laten afkoelen. Pinda's toevoegen en vervolgens in een gesloten pot bewaren].

Beukenootjes zijn de nootjes van een beuk. Ze zijn eetbaar, maar erg klein. Als je in de herfst in het bos loopt, moet je er maar gewoon eens een paar eten. Best lekker.

 

Welke zaden en pitten zijn er zoal?

Tahin (sesampasta) : sasamzaadjes in een pan roosteren (blijf roeren) tot de zaadjes openen. Dan met vijzel verder malen tot pasta. Ook kant-en-klaar verkrijgbaar bij reformwinkels.

Anijsmelk/thee: 1 liter (soja)melk/ heet water - 20 gram anijszaad - suiker, honing of ahornsiroop.

Anijszaad pletten en in een stoffen kookzakje doen. Melk/water aan de kook brengen en daarna het vuur uitdraaien. Zakje anijs erin hangen en laten trekken. Daarna opnieuw opwarmen en met (paar schepjes) suiker of ahornsiroop op smaak brengen.

(Je kunt voor de melk ook kant en klare anijsblokjes gebruiken. Zie verpakking voor bereiding)

 

Natuurlijk zijn er nog veel meer noten, zaden en pitten te krijgen!.

Dus ga zelf op onderzoek uit en eet smakelijk!

Voor recepten met noten, klik HIER!

Josien Kuipers-van der Marel - februari 2006
Terug naar 'Gezondsheidpagina'
HOME