Gratis onze maandelijkse nieuwsbrief per e-mail ontvangen? Klik hier !

Boeddhisme… de verlichte trap naar Nirvana

Algemeen
Boeddhisme is geen godsdienst, maar een levensfilosofie die het lijden van de mens als uitgangspunt heeft genomen. De daaruitvolgende "leerstellingen" zijn ook daarop toegesneden. Je houden aan je leerstellingen betekent in het kort, dat je met een wedergeboorte "een stap hoger op de trap komt". Een trap in de eeuwige cirkel van leven ("Samsara"). Een trap die "Nirvana" als ultieme top heeft. Nirvana is dan "de absolute rust".

Boeddha…geen persoon, maar een "zelfaangemeten" titel
Ongeveer 6 eeuwen voor Christus was er een prins Siddharta Gautama. Hij was rijk, maar schaamde zich eigenlijk voor zijn afkomst. Hij zag het lijden in zijn land en besloot als asceet en leraar door zijn land te trekken. En hij kreeg een grote schare leerlingen.

Voor zijn leer nam hij het lijden van de mens als uitgangspunt. Het bestrijden van lijden via de leerstellingen is daarbij de ultieme weg. Zijn credo was: "innerlijke vrede door zelfbeheersing". En de mens kan dit alles dus zelf bereiken.

Hij vond zichzelf een ultieme leraar. Zoals hij het zelf verwoordde:"Er is geen leraar als ik". "Een leraar als ik bestaat niet in de wereld van mensen en Goden." Siddharta besloot zichzelf daarom de titel "Boeddha" te geven, wat "de verlichte" betekent.

Boeddhisme: een religie zonder God
Siddharta was dus een filosoof. Een rijke self-made-man met een zelfsopgestelde levensovertuiging. Hij verklaarde zichzelf niet tot god en pretendeerde ook niet dat hij er een was. De stukken die hij schreef, zijn door de eeuwen heen aangevuld met commentaren door volgers van zijn leer.

Boeddhisme kent vele stromingen…
Er zijn vele soorten en maten Boeddhistenleren. Het uitgangspunt voor dit epistel is het Boeddhisme dat de Tibetaanse monniken "bedrijven". Een soort Boeddhisme dat als "zeer puur" wordt beschouwd; andere soorten Boeddhisme zijn veelal beinvloed door het Hindoeisme. O.a. verwevingen met "Karma"(wet van oorzaak en gevolg) en meer "spirituele" zaken (meditatie/geestenverheerlijking) is deze leer stevig anders dan bij de Tibetanen (die erg afgelegen zaten van de rest).<

De 10-geboden van God en de 5-leefregels van de Boeddhisten

De Christenen kennen o.a. de geboden:
a) Gij zult niet doden,
b) Gij zult niet stelen,
c)Gij zult niet echtbreken,
d)Gij zult geen valse getuigenissen afleggen,
e)Gij zult geen afgoden erop nahouden(=o.a. verslavingen!)

De Boeddhisten kennen deze vijf geboden van de tien geboden ook. Alleen omschrijven de Boeddhisten dit als volgt:
a. Afzien van vernietiging van levende wezens.
b. Afzien van nemen wat niet gegeven wordt.
c. Afzien van onwettig en onnatuurlijk sexueel genot.
d. Afzien van onwaarheid en onwaarachtigheid.
e. Afzien van gebruik van verdovende middelen.

Oorzaken van lijden en gevolgen…
Andere overeenkomsten kunnen als volgt worden samengevat:

Boeddhisten zien "onwetendheid van de mens" als hoofdoorzaak van het lijden van de wereld. Tevens zien zij, dat onze eigen (egocentrische)verlangens lijden (van onszelf en anderen) tot gevolg hebben. Onwetendheid heeft egocentrische verlangens tot gevolg dus.

Christenen zien de erfzonde als oorzaak van het lijden in de wereld. De duivel heeft ons immers wijsgemaakt dat wij mensen "alwetendheid" zouden krijgen door het eten van "de vrucht met kennis van goed en kwaad". Maar onze onwetendheid en egoisme, voortkomend uit onze zonde/zondige natuur is hiervan de oorzaak. Dus zowel Boeddhisten als Christenen zien zichzelf als mens tekortschieten. Waarbij egoisme en zelfbeschikking dus belangrijke lijdens-oorzaken zijn.

Tegenstellingen tussen Christenen en Boeddhisten
Zondigheid versus "tijdelijke onwetendheid"

Boeddhisten beweren door "eigen leerstellingen wetend" te worden. Dus zij lossen de problemen van de mensheid op gebied van de onwetendheid op. Enerzijds door een levensfilosofie, anderzijds aangevuld met een aantal leerstellingen. De mens is dus nu zelf in staat om alles op juistheid te beoordelen en daarnaar "zuiver" te handelen. Helaas blijkt de "wereldse praktijk" anders…

Christenen menen nooit zelf "alwetend te zijn", hoe geleerd mensen ook zijn en worden. Zonde zit in de mens "ingebakken". Deels door de natuur van de mens, deels door de erfzonde, deels door ontbreken van het juiste uitgangspunt en de juiste leiding namelijk: God en Gods Heilige Geest.

Ingegeven verlangen versus het uitbannen van verlangen

Christenen menen, dat een naaste liefhebben als jezelf een ultiem verlangen moet zijn om uiteindelijk als ultiem handelen verder te gaan. Boeddhisten zien alleen "het egocentrische verlangen" van de mens dat tot lijden leidt. Dus moet het persoonlijk verlangen worden uitgebannen.

Bovendien menen Christenen, dat de Heilige Geest werkt in ieder, door de natuur van ieder. Mensen worden dus geen klonen of robots zonder gevoel of verlangen. Het blijven mensen, maar dan wel mensen die in denken, doen en voelen veranderen. Boeddhisme holt mensen dus uit en probeert om datgene wat de mens mens maakt door meditatie en onderdrukken van verlangen uit te bannen.

Mogelijke gespreksonderwerpen in de huisgroepen

Voor de hand ligt het natuurlijk om bij de leerstellingen te beginnen, omdat daar grote overeenkomsten liggen. Christenen hebben 10-geboden, waar de Boeddhisten er maar 5 hebben. Aanvullen/informeren over de "extra" geboden, is natuurlijk makkelijk. En wijzen op "het verschil in ontstaan van de geboden" geeft ook een mooi en rijk gespreksonderwerp. (God, Mozes vs Boeddha).

Maar ook de in de tegenstellingen liggen (op een later moment) mooie discussie-/gespreksonderwerpen, namelijk:

1. Het lijden van de mens en de Boeddhistische oplossingen daarvoor versus de genade van Jezus, vergeving van zonden en de persoonlijke verandering (ook naar anderen).
2. "Tijdelijke onwetendheid" (Boeddhistenleer) versus erfzonde en zondigheid door natuur van de mens dus gewoon "blijvende onwetendheid".
3. Verlossing van zonde versus verlossing van lijden
4. Eeuwig leven versus "het beklimmen van de ladder" naar Nirvana.